Wat is de betekenis van het recht op gelijkheid; vrijheid van discriminatie?
Het uitgangspunt van dit recht is niet dat iedereen gelijk is.
Mensen verschillen van elkaar en het is niet de bedoeling om die verschillen weg te werken. Wel is het de bedoeling om iedereen gelijke kansen te geven. Discriminatie betekent dat er onterecht een onderscheid gemaakt wordt tussen mensen op basis van hun geloof, geslacht, seksuele voorkeur, huidskleur, leeftijd, uiterlijk, eigendom, taal enz.
‘Allen zijn gelijk voor en door de wet’. ‘Gelijkheid voor de wet’, wil zeggen dat de wetten op gelijke wijze worden toegepast op iedereen. Iedereen die zich in een identieke situatie bevindt, wordt dan op dezelfde manier aan de wet onderworpen en kan op dezelfde bescherming van de wet rekenen. ‘Gelijkheid door de wet’, wil zeggen dat de wet zelf geen onderscheid maakt tussen mensen omdat ze bijvoorbeeld een andere godsdienst hebben of van een ander geslacht zijn.
Dit wil echter niet zeggen dat iedereen gelijk behandeld moet worden. Alleen gelijke gevallen moeten gelijk behandeld worden! Dus niet elke ongelijke behandeling is een discriminatie. Om geen discriminatie te zijn moet de ongelijke behandeling aan 2 voorwaarden voldoen. Ten eerste moet de ongelijke behandeling een wettig doel van algemeen belang dienen. Voorbeelden hiervan zijn: de sanering van de financiën van de overheid, nationale vrijheid, bescherming van gezondheid enz. Ten tweede moet er een redelijke proportionaliteit bestaan tussen het doel en het middel dat wordt gebruikt om dat doel te bereiken. Dit wil zeggen dat de gevolgen van het gebruikte middel (de manier waarop het doel bereikt wordt) niet te zwaar mogen zijn. Indien een mensenrecht zwaar wordt aangetast door de manier waarop het doel bereikt wordt dan is er sprake van discriminatie. Zelfs indien er een legitiem doel is.
Er kan zowel sprake zijn van directe als van indirecte discriminatie. Beide zijn verboden. Er is sprake van directe discriminatie als er bijvoorbeeld in een jobadvertentie van een bedrijf staat dat het een secretaresse zoekt, maar dat allochtonen niet in aanmerking komen. Indirecte discriminatie, valt minder op maar is ook verboden. Er is sprake van indirecte discriminatie wanneer bij een sollicitatie een test gemaakt moet worden die niets met de job te maken heeft. Bijvoorbeeld een dokwerker die onderworpen wordt aan een spellingtest.