Het recht op sociale bescherming: voorbeelden
Made in China
China wordt wel de werkplaats van de wereld genoemd. Talloze producten, van elektronische apparaten tot kleding en van sportartikelen tot andere gebruiksvoorwerpen, hebben het label ‘made in China’. Westerse consumenten nemen de producten graag af: Chinese invoer maakt het leven in de VS en EU goedkoper. Over de omstandigheden waaronder die producten zijn geproduceerd staat niets op het label vermeld.
Volgens officiële cijfers lijden meer dan tweehonderd miljoen Chinezen aan een werkgerelateerde ziekte [People’s Daily, 17 juli 2005]. Veel informatie over de werkomstandigheden komt van organisaties met goede (vaak geheime) contacten in China, zoals het in Hongkong gevestigde China Labour Bulletin [clb.org.hk]. De autoriteiten beweren dat de rechten van arbeiders voldoende worden beschermd. Werkgevers negeren echter vaak de wetgeving met betrekking tot arbeidsomstandigheden. In veel industrieën zijn de omstandigheden abominabel.
Werknemers hebben zelden recht op rust. Een basiswerkweek duurt vaak zestig uur. Daar kan nog eens tachtig tot honderd uur per maand aan overwerk bijkomen. Voor die overwerkuren worden werknemers vrijwel nooit extra beloond. Tijdens het werk mogen ze vaak niet naar de wc, met elkaar praten of eten. Sommige fabrieken hebben de regel dat werknemers niet mogen trouwen, zwanger worden of een serieuze relatie met elkaar hebben. Wie de regels overtreedt, kan loonvermindering krijgen of ontslagen worden.
Bron: Amnesty International
China Blue
De documentaire China Blue gaat over een spijkerbroekenfabriek in het zuiden van China. De film geeft anonieme arbeiders een gezicht. De jonge Jasmijn is een van de 150 miljoen mensen, voornamelijk jongeren, die in de afgelopen jaren van het platteland naar de stad trokken om in een fabriek te werken – de grootste migratiegolf uit de geschiedenis in vredestijd. Jasmijn verdient zes dollarcent per uur en werkt vaak zeven dagen in de week. Ze deelt een kamer met twaalf andere meisjes. Het eten dat ze krijgt wordt elke dag van haar salaris afgetrokken. In de documentaire is de minachting te zien waarmee de eigenaar van de fabriek – een voormalige politiechef – over zijn werknemers praat. Te zien is hoe werknemers instructies krijgen om tijdens inspecties te liegen over de werkomstandigheden. De opnames van China Blue werden meerdere keren door de Chinese overheid onderbroken. De filmmakers werden gearresteerd en ondervraagd, en videotapes werden in beslag genomen.
Bron: Amnesty International